Je leeft maar één keer. En bijna 20 jaar daarvan zit je naar een schermpje te staren.

Stel je voor.

Je bent 85 jaar. Je zit in een comfortabele stoel. Een kleinkind vraagt: "Opa, oma... vertel eens. Wat waren de mooiste momenten van uw leven?"

En jij antwoordt:

"Nou... ik heb echt fantastische filmpjes gezien. Ik heb duizenden keren naar iemand gekeken die een dansje deed. Ik heb ongeveer 48.000 keer mijn mail gecheckt. En ik weet precies hoe de lunch van een onbekende influencer er op 14 maart 2038 uitzag."

Niet helemaal het verhaal waar je op hoopte, toch?

Nederlandse tieners zitten inmiddels gemiddeld zo'n vijf tot zes uur per dag op hun smartphone. Reken dat eens door. Vanaf je tiende tot je vijfentachtigste betekent dat bijna twintig complete levensjaren.

Twintig jaar.

Twintig zomers. Twintig winters. Twintig verjaardagen. Twintig jaar waarin je ook had kunnen wandelen, verliefd worden, muziek maken, verdwalen, sporten, bouwen, lachen, huilen, reizen, vrienden ontmoeten of gewoon eens een uur niets doen.

En nog sterker uitgedrukt: Vanaf je 10e tot je 85e is dat niet alleen bijna 19 kalenderjaren, maar ook het equivalent van ruim 28 jaar van je wakkere leven.

Met andere woorden: meer dan één op de drie uren waarin je wakker bent, kijk je naar een scherm.

Dat maakt de vraag misschien nog confronterender:

Als meer dan een derde van je bewuste leven zich op een scherm afspeelt... hoeveel blijft er dan over voor de herinneringen die je niet kunt downloaden?

Natuurlijk is een smartphone geen vijand. Ik gebruik hem ook. Hij brengt ons in contact, helpt ons navigeren en zorgt soms zelfs dat we slimmer worden.

Maar hij doet nog iets.

Hij steelt ongemerkt de kleine momenten. En juist die kleine momenten blijken later de grote herinneringen te zijn.

Niemand kijkt op zijn sterfbed terug op die ene perfecte TikTok.

Wel op die vakantie waarin de tent wegwaaide. Die avond met vrienden waarop je buikpijn had van het lachen. Dat concert. Die wandeling. Dat kampvuur. Dat gesprek dat veel langer duurde dan gepland.

Herinneringen ontstaan zelden terwijl je naar een scherm kijkt. Ze ontstaan terwijl je leeft.

Het is daarom niet de vraag hoeveel schermtijd je vandaag hebt.

Maar hoeveel ... levenstijd.

Dus leg dat ding af en toe eens weg.

Bel iemand in plaats van een appje te sturen. Koop een gitaar. Ga vissen. Maak een boswandeling. Leer salsa dansen. Word vrijwilliger. Speel een bordspel. Ga op bezoek zonder eerst een berichtje te sturen. Kijk eens naar de lucht in plaats van naar je batterijpercentage.

Want uiteindelijk onthoud je niet wat je hebt gescrold.

Je onthoudt wat je hebt beleefd.

En als je straks 85 bent, hoop ik dat je kunt zeggen:

"Ik heb misschien niet alles online gezien... maar ik heb wel ontzettend veel écht meegemaakt."

•