top of page
  • Foto van schrijverRené den Haan

Je komt, je gaat..

Bijgewerkt op: 1 jul.

Binnen een jaar zijn mijn vader én mijn moeder overleden.Afscheid, rouwen, stilstaan bij wat is -en wat was.


Voor afscheid bestaat geen protocol. De dood komt zoals hij komt. Dat voelt raar. Onwezenlijk.

Onwennig. De leegte. En dat roept een besef van tijd en eindigheid op.


Alsof ik aan de ene kant terug ga naar de tijd dat ik jong was en 'thuis' woonde. Een tijd waarin mijn ouders levendig aanwezig waren. Heimwee. Wat zou ik ze graag nog een keer willen vasthouden.


En anderzijds blik ik ook terug op de afgelopen jaren van intensieve mantelzorg. Moe gestreden. En ook opgelucht.


Wat deze periode ook met zich mee heeft gebracht is verbroedering.

Mijn broer en ik hebben gedaan wat we konden. Zonder twijfel werden de luchtbedden in het verpleeghuis wederom opgerold en opgeblazen om te waken. Alles laten vallen. Net als bij papa. Samen. Want zo voelt dat. En zo doen we dan.


Mijn ouders waren op. Geest en lichaam. Oneerbiedig gezegd (mijn ouders zouden de humor kunnen waarderen):

de houdbaarheidsdatum verstreken. 20 juni 2024. 10:28.

Haar laatste adem.


Niemand heeft het eeuwige leven. Voor sommigen komt de dood eerder dan anderen.

Iets met genen en een opstapeling van een oneindigheid aan factoren. Veroudering. Maar ouderdom is geen ziekte, maar een gegeven. Ook is er geen genezing.

Leven komt zoals het gaat. Geboren worden én dood gaan kennen hun eigen tijd.


Mijn vader en moeder kenden elkaar al vanaf de kindertijd. Met een emmertje en een schepje op het strand van Callandsoog. En later bij de burgerlijke stand hand in hand. 'Ja, ik wil.'


Mijn vader was fulltime kostverdiener. Gemeenteambtenaar in Amsterdam. En verwoede liefhebber van fietsen, varen met zijn boot, sporten, het buitenleven en grootste fan van mijn moeder en de kinderen. Alles voor het gezin. En later voor de kleinkinderen.


Mijn moeder zorgde voor de kinderen, het huishouden én werkte parttime een aantal uren als receptioniste. Daarnaast was er de boot, de zon, de zee, lezen, mijn vader, de kinderen én kleinkinderen.


We hadden het goed. Of althans, anders dan hoe het was kenden we niet. Totdat we uitvlogen. Dan zie je hoe het ook anders kan. De tijd in het ouderlijk gezin was in elk geval goed genoeg om later, nu dus, op mijn eigen benen te kunnen staan en ook nog eens terug te kunnen blikken met een glimlach.

Het is mijn ouders gelukt om een gevoel van heimwee en nostalgie mee te geven als ik aan 'toen' denk.


Pa en ma, jullie hebben het goed gedaan! Nu is het aan ons. Aan mij. We nemen het stokje over.


Vanzelfsprekendheid.

Wat er altijd is, valt niet op. Maar als je ouders definitief weg zijn ontbreekt er iets. Iets groots. Waar je uit voorkomt en onderdeel van maakt.

Ik mis ze.


Het is stil.

Mijn telefoon op standje 'uit'. De vogels tjilpen oorverdovend in de tuin. De wind blaast kalmt een zucht van verlichting.

Alleen de zomer neemt afscheid in kleuren. Dit was de tekst op haar rouwkaart. Ze hield van de zomer.


Het laatste stukje ploeteren

Mijn beide ouders hadden hun oude dag wel anders bedacht. Aftakeling en afhankelijkheid waren geen scenario's. Dan liever dood. Maar dat heb je niet voor het kiezen.


Kort samengevat: een val op het toilet, gebroken heup, pijn, delier, pijnmedicatie, te suf om te eten en drinken door de pijnmedicatie. Opereren en revalideren was geen optie door een haperend brein, een kwetsbaarheid voor delier en cardiovasculaire risico's tijdens een narcose. Bovendien had ze ruim van tevoren aangegeven dat ze geen levensverlengende zaken wilde hebben.


Ondanks een zenuwblokkade van de heup -in de hoop dat de pijn en de sufheid zouden verdwijnen-was de impact van de breuk te groot voor haar oude lichaam.


Het stervensproces trad in.

De ademhaling onregelmatig. Lange ademstops. Ademen zolang het hart klopt. Uitgeput. Op.


Dit was het dan..

Na één nacht waken was er dan het einde. Een liefdevolle streling in haar nek en gezicht van mijn broer en van mij. Warme woorden als: 'Het is goed zo. Laat het los. Ga maar naar papa. Hij wacht op je. Wij redden ons wel. Je hebt het goed gedaan. We houden van je'. Ga maar'.

En op dat moment werd ze rustig. Volledig kalm en ontspannen. Haar laatste adem.

Blik op oneindig. Op reis. Een nieuw begin. Vaarwel.


Dag mam, we zullen je nooit vergeten.

15 weergaven0 opmerkingen

Recente blogposts

Alles weergeven

Levenskracht

Zo ben je Leef je Doe je Zo niet meer Ergens ontstaat Een iets Uit niets Een zaadje Levenskracht De behoefte Om te groeien Ontwikkelen Bloeien Overleven De behoefte Om te ademen Te denken Vooruit te k

Comments


bottom of page