Soms denk ik dat we in Nederland een bijzondere hobby hebben ontwikkeld. We bouwen een ingewikkeld systeem, laten duizenden professionals keihard werken, stoppen er honderden miljoenen euro's in en kijken vervolgens verbaasd op als de resultaten niet overeenkomen met de PowerPoint-presentatie waarmee het ooit begon. Neem de POH-GGZ. Volgens nieuw onderzoek draagt de praktijkondersteuner geestelijke gezondheidszorg niet bij aan de doelen waarvoor deze ooit werd bedacht. De wac

Zelden wordt een zin zo zacht uitgesproken… en tegelijk zo hard gevoeld. Want achter die woorden zit geen simpele conclusie. Daar zit een proces onder. Van rekken. Van volhouden. Van hoop. En van langzaam moeten toegeven dat liefde alleen soms niet meer genoeg is. Het moment dat niemand wil kiezen Een opname in een verpleeghuis bij dementie voelt zelden als een keuze. Het voelt als verlies. Verlies van het vertrouwde huis. Van rollen die verschuiven. Van “wij redden dit samen

Of een pleister op onze handelingsverlegenheid? Dwalen. Roepen. Agressie. Onrust. We noemen het al snel 'probleemgedrag' bij dementie. En dus… grijpen we naar een oplossing. Een pil. Maar wat als die pil minder oplost dan we hopen — en meer kapotmaakt dan we willen toegeven? De ongemakkelijke waarheid Antipsychotica zijn oorspronkelijk bedoeld voor mensen met wanen ('schizofrenie'). Niet voor kwetsbare ouderen met dementie. Toch worden ze daar nog steeds dagelijks ingezet. Bi

Van de ene op de andere dag/ moment is het anders. De man die je gisteren nog kende, kijkt je vandaag aan alsof je een vreemde bent. Hij praat, maar het klopt niet meer. Hij ziet dingen die er niet zijn. Hij is onrustig, angstig misschien. Of achterdochtig. Of juist stil en ver weg. En jij? Jij probeert contact te maken… maar het lijkt alsof je steeds misgrijpt. Welkom in de wereld van het delier. Geen “gedrag”, maar een ontregeld brein We noemen het vaak verwardheid. Of onru

“Stop dit lawaai.” “Waarom kijkt niemand me aan?” Twee totaal verschillende zinnen. Maar in de wereld van mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) en dementie betekenen ze vaak precies hetzelfde: Mijn brein kan dit niet meer verwerken. En daar gaat het mis. We behandelen gedrag… maar missen de prikkel In de zorg zijn we snel geneigd gedrag te labelen: onrustig, agressief, teruggetrokken, ‘niet meewerkend’. Maar wat als dit geen gedragsprobleem is? Wat als dit een prikke

Maar op basis waarvan eigenlijk? Je staat aan het bed. Of in de huiskamer. Of bij de voordeur die nét iets te vaak open gaat. Een cliënt wil naar buiten. Alleen. Jij voelt de twijfel al opkomen. Laat ik haar gaan? Of bescherm ik haar tegen wat er mis kán gaan? Welkom in de dagelijkse realiteit van de zorg. Waar protocollen eindigen… en jouw geweten begint. Het ongemakkelijke midden Ethische dilemma’s ontstaan niet omdat je je werk niet goed doet. Ze ontstaan júist omdat je he

Waarom we in het verpleeghuis nog te vaak de plank misslaan “Eet smakelijk!” We zeggen het automatisch. Maar menig bewoner denkt ondertussen: waar kijk ik naar… en waarom heb ik eigenlijk geen trek? In het verpleeghuis is eten zelden alleen voeding. Het is beleving, herkenning, veiligheid. En precies dáár laten we nog te vaak kansen liggen. Het begint niet met eten, maar met zien. Uit onderzoek weten we het al lang: kleurcontrast doet ertoe. Een glas water in een rood glas? E

We noemen het al snel “onbegrepen gedrag”. Onrust. Agressie. Somberheid. Maar wat als we het verkeerd benoemen? Wat als het geen gedragsprobleem is… maar een pijnprobleem? In het verpleeghuis zien we het dagelijks: mensen met dementie die veranderen. Iemand die altijd rustig was, wordt ineens boos. Of angstig. Of trekt zich terug. Het team zoekt naar verklaringen. Is het de ziekte? De omgeving? Overprikkeling? Maar we vergeten één cruciale vraag: heeft iemand pijn? En dat is

Waarom de nacht zo onrustig wordt in het verpleeghuis. Overdag vallen onze bewoners steeds weg, maar ’s nachts lopen ze rond. Iedereen die in het verpleeghuis werkt of komt, herkent het. Ouderen met dementie die hun dag- en nachtritme volledig lijken om te draaien. Ouderen die in de avond “naar huis willen”, onrustig worden, gaan dwalen en zoeken. En die vervolgens overdag uitgeput in slaap vallen. We noemen het vaak “ontregeld gedrag”. Maar wat als het eigenlijk iets anders

(of: hoe we de cliënt kwijt raakten tussen de vinkjes) Vroeger – ja, ik ga het zeggen – schreef je met een pen een paar zinnen in een dossier. Kort, menselijk, soms zelfs leesbaar. Maar hé- ik heb de disclaimer van de Hanenpoot Tegenwoordig hebben we hypermoderne, ultra-efficiënte elektronische cliëntendossiers. Systemen waar tonnen, nee miljoenen in verdwijnen. Met onderhoudscontracten waar je u tegen zegt. En veiligheidsscans die zo grondig zijn dat zelfs je koffieautomaat

Of.. 10 zinnen in de ouderenzorg die dagbeleving per ongeluk kapotmaken (En wat je eigenlijk bedoelt) We zeggen ze allemaal wel eens. Onder druk. Uit gewoonte. Of omdat we het zo geleerd hebben. Maar sommige zinnen maken een dag kleiner in plaats van groter. Hier zijn er tien. 1. “Daar hebben we geen tijd voor.” Wat bewoners horen: Mijn leven past niet in jullie planning. Probeer eens: “Hoe kunnen we dit wél mogelijk maken?” 2. “Dat kan nu niet.” Wat bewoners horen: Jij moet

…maar misschien wel denken of ooit gedacht hebben. Bewoners zijn vaak beleefd. Geduldig.Of gewoon moe van uitleggen. Dus ... zeggen ze het niet. Maar soms zouden ze misschien dit willen zeggen. 1. “Ik woon hier. Ik ben hier niet op bezoek.” Voor medewerkers is het werk. Voor bewoners is het hun huis. 2. “Ik was ook ooit ergens goed in.” Boer. Verpleegkundige. Leraar. Monteur. Moeder. Leider. Niet alleen “bewoner”. 3. “Vraag me nog eens naar vroeger. Daar ben ik nog steeds.” H

(Die nergens in het functieprofiel staan) In vacatureteksten staat vaak: ADL-ondersteuning observeren en rapporteren multidisciplinair samenwerken. Allemaal waar. Maar iedereen die ooit in de ouderenzorg heeft gewerkt weet: er bestaan heel andere vaardigheden die het verschil maken. Superkrachten zelfs. Alleen staan ze nergens op papier. 1. De Radar voor Stemming Je loopt een kamer binnen en weet het meteen. Er klopt iets niet. Niet omdat iemand het zegt. Maar omdat de blik a

Er is een plek waar tijd vertraagt, koffie koud wordt en woorden als “multidisciplinair” moeiteloos over tafel rollen alsof het bitterballen zijn. Juist: het MDO. Het Multidisciplinair Overleg. Voor sommigen een noodzakelijk kwaad, voor anderen een sport, en voor een enkeling zelfs… een roeping. Welkom in het verpleeghuis, waar zorgplannen, behandelplannen en elektronische dossiers elkaar liefdevol (en soms licht chaotisch) omarmen. Elk vak zijn eigen lijstjes, vinkjes en vra

Er zijn van die beroepen waarvan iedereen denkt te weten wat je doet. De psycholoog is er zo één. “Oh, jij praat de hele dag met mensen?” Ja. En een kok “roert een beetje in pannen” en een piloot “zit wat aan knopjes”. Precies. Welkom in het verpleeghuis, waar de psycholoog geen stoel en een doos tissues als belangrijkste instrument heeft, maar een complete gereedschapskist. Inclusief vergrootglas, kompas, whiteboard en af en toe een stevige dosis relativeringsvermogen. Petje

Er zijn van die zinnen die een gesprek stilleggen. “Ik wil niet meer.” “Ik hoop dat ik euthanasie krijg.” Pauze. Stilte. Onzekerheid. En ergens in die stilte denkt de zorgprofessional: help… wat nu? Want dit zijn geen zinnen uit het hoofdstukje 'small talk bij de koffieautomaat'. Dit is rauw, echt en existentieel. Maar hier komt het ongemakkelijke inzicht: Dit is niet het einde van het gesprek. Dit is het begin. “Ik wil dood” is zelden het hele verhaal. Wanneer iemand zegt da

Gelukkig oud worden? Begin vandaag (ja, echt vandaag – niet “na de zomer”) Iedereen wil oud worden. Liefst mét knieën die het nog doen, een brein dat niet spontaan je wachtwoord vergeet en een humeur waar je omgeving ook blij van wordt. Maar ja… gezond oud worden is geen garantie. Goed nieuws: in de positieve gezondheidszorg hoef je daar niet lijdzaam op te wachten. Je kunt er vandaag al iets aan doen. Slecht nieuws: dat betekent dus ook… dat je er vandaag al iets aan moet do

Waarom je morgen niet moet wachten tot maandag Er zijn van die lijstjes waar je spontaan je leven van wilt omgooien. Dit is er zo één. Gebaseerd op inzichten van Bronnie Ware en populair gemaakt door David de Kock en Arjan Vergeer (van 365 Dagen Succesvol). Mensen die weten dat hun tijd bijna op is, blijken verrassend eensgezind. Niet over belastingvoordelen. Niet over hun LinkedIn-profiel. Maar over spijt. En spoiler: het gaat bijna nooit over wat ze wel deden. Het gaat over

“Je kunt een probleem niet oplossen met dezelfde manier van denken als die het heeft veroorzaakt.” Dank je wel, Albert Einstein. Altijd fijn als iemand met wild haar en een pijp even onze hele zorglogica onderuit schoffelt. Want laten we eerlijk zijn: in de zorg zijn we kampioen probleem-oplossen. Iets doet pijn? Zoek de oorzaak. Iets werkt niet? Repareren. Kapot? Fixen. Het is een heerlijk overzichtelijk wereldbeeld. Alsof de mens een IKEA-kast is met een ontbrekend schroefj

Er zijn van die momenten in de zorg waarop je denkt: we hebben hier echt een goed gesprek nodig. En dan gebeurt er… niets. Stilte. Verwarring. Of een blik die ergens tussen “wie ben jij?” en “waar is mijn fiets?” bungelt. En dan zet iemand per ongeluk een oud nummer op. En ineens zit daar geen “cliënt met dementie” meer, maar een zingende, klappende, licht swingende versie van zichzelf. Welkom in de wondere wereld van muziek. Waar zelfs het brein denkt: oké, hier doen we nog