Er is één afspraak die werkelijk iedereen heeft staan. Rijk of arm. Gelovig of ongelovig. Slim of minder slim. Influencer, accountant, koning of vakkenvuller. Iedereen krijgt vroeg of laat bezoek van dezelfde gast. De dood. Opmerkelijk genoeg besteden we een groot deel van ons leven aan het doen alsof dat niet zo is. We sluiten sportabonnementen af, smeren antirimpelcrèmes, slikken supplementen, volgen gezondheidsgoeroes en tellen onze stappen alsof de dood ergens achter een

Geluk heeft een bijzonder vervelende eigenschap. Het verschijnt meestal precies wanneer je het niet probeert vast te grijpen. En zodra je het wel probeert vast te grijpen, rent het weg alsof je op een feestje bent die ene gast die iedereen probeert te vermijden. Toch besteden we een groot deel van ons leven aan de jacht erop. Nog een opleiding. Nog een promotie. Nog een vakantie. Nog een relatie. Nog een grotere televisie. Nog een kleinere broekmaat. Nog een app die beloof

Er was een tijd waarin je zonder andere mensen niet lang overleefde. Je had een stam nodig. Mensen die meejaagden, vuur maakten, op de kinderen letten en je uit de rivier trokken als je dacht dat zwemmen vooral een kwestie van optimisme was. Vandaag noemen we onszelf onafhankelijk. Zelfstandig. Zelfredzaam. We bestellen eten zonder een mens te spreken, werken achter schermen, hebben honderden digitale contacten en kunnen dagen doorbrengen zonder dat iemand werkelijk vraagt ho

Stel je een goudvis voor. Hij zwemt zijn rondjes, kent elke steen in zijn kom, weet precies waar het eten vandaan komt en is ervan overtuigd dat hij de werkelijkheid redelijk goed begrijpt. Totdat iemand hem vertelt dat er zoiets bestaat als een oceaan. Dat verhaal klinkt natuurlijk volstrekt ongeloofwaardig. Water zonder glas eromheen? Water dat kilometers doorgaat? Water met walvissen, stromingen en dieptes? Onzin. Iedereen weet toch dat de wereld rond is, van glas gemaakt

Ergens onderweg heeft onze samenleving een merkwaardige afspraak gemaakt. Ouder worden mag. Maar alleen als je er niets van merkt. Je mag zeventig zijn, mits je eruitziet als vijftig. Je mag tachtig zijn, mits je marathons loopt. Je mag negentig zijn, mits je nog zelfstandig op een ladder klimt om de dakgoot schoon te maken. Veroudering is blijkbaar prima, zolang het zich een beetje gedraagt. De industrieën die leven van onze onzekerheid draaien er uitstekend op. Potjes, pill

Er zijn van die gebeurtenissen waar we nauwelijks nog van opkijken, terwijl ze eigenlijk volkomen absurd zijn. Neem geboorte. Een mens wordt geboren, we hangen slingers op, smeren beschuitjes vol en discussiëren vervolgens vooral over op wie de baby lijkt. Op opa? Op oma? Op de buurman? Op die ene oom waarvan iedereen hoopt dat het niet zo is? Ondertussen blijft de werkelijk grote vraag meestal onbeantwoord. Wie is daar eigenlijk aangekomen? Want hoe je er ook naar kijkt, geb

Het schijnt dat de kans dat het universum zomaar per ongeluk is ontstaan ongeveer even groot is als de kans dat een ontplofte drukkerij een perfect woordenboek produceert. Een geruststellende gedachte eigenlijk. Want als je op dinsdagochtend je autosleutels niet kunt vinden terwijl ze in je hand blijken te zitten, voelt het leven soms eerder als een geëxplodeerde rommelzolder dan als een meesterwerk van kosmische precisie. Toch is daar die merkwaardige tegenstelling. Kijk je

"Wat kunnen we eraan doen?" Het is een vraag die hulpverleners, familieleden en cliënten zichzelf regelmatig stellen. Liefst willen we een duidelijke handleiding. Drie stappen. Een protocol. Misschien een handige infographic met een opgaande pijl. Maar depressieve klachten trekken zich weinig aan van onze behoefte aan overzicht. Wat mij opvalt, is dat depressie vaak wordt behandeld alsof het één vaststaande ziekte is. Alsof er ergens een depressie-fabriek staat waar iedereen

"Vandaag gaan we allemaal vogelhuisjes schilderen." Waarom? "Nou... omdat het dinsdag is." Soms vraag ik me af of we in de zorg ongemerkt een soort tweede basisschool hebben gebouwd. Om 10.00 uur koffiedrinken. Om 10.30 uur bewegen op muziek. Om 11.00 uur creatief bezig zijn. En om 11.45 uur bespreken wat we zojuist hebben gedaan. Prima activiteiten. Niets mis mee. Dan komt vanzelf de vraag bovendrijven: wie wordt hier eigenlijk blij van? Veel cliënten die beschermd wonen, op

"... ik zou zo graag weer de oude willen zijn." Als psycholoog hoor ik die wens regelmatig van ouderen. En eerlijk gezegd snap ik hem wel. Het lichaam piept en kraakt vaker dan een oude houten vloer. De gebruiksaanwijzing van medicijnen is inmiddels dikker dan een gemiddelde roman. En opstaan uit een stoel gaat soms gepaard met geluiden waarvan je niet wist dat een mens ze kon maken. Maar toch stel ik dan vaak een lastige vraag: Welke oude bedoelen we eigenlijk? De oude van t

De bezitters van het spel zetten zelf de pionnen neer Ken je dat? Je zit met vrienden aan tafel voor een gezellig potje Catan. Iedereen krijgt een eerlijke startpositie. Tenminste... dat denk je. Tot één speler ineens niet alleen de grondstoffen bezit, maar ook: de bank, de dobbelstenen, de spelregels, de havens, én de handleiding. En vervolgens zegt: "Kijk eens hoe mooi de vrije markt werkt." Welkom in de echte wereld. Het grootste Catan-bord ooit In de vorige delen zagen w

De overheid als dealer van hoop Vandaag sprak ik weer iemand die vastzat. Niet letterlijk. Hoewel dat soms bijna makkelijker zou zijn. Vast in schulden. Vast in leugens. Vast in schaamte. Vast in de gedachte dat die ene grote klapper alles zou oplossen. Een gokverslaving. Ik zie ze regelmatig in mijn werk. Jong, oud, arm, rijk, hoogopgeleid, praktisch opgeleid. Gokverslaving discrimineert niet. Het maakt geen onderscheid tussen een student, een ondernemer of een gepensioneerd

"Welkom in stadion De Leefwereld. Vandaag staat een beladen wedstrijd op het programma: Cliënt FC tegen Therapeut United." Het is een wedstrijd die dagelijks duizenden keren wordt gespeeld. Zonder scheidsrechter. Zonder VAR. En meestal zonder dat iemand precies weet wat de spelregels zijn. Veel hulpverleners denken dat ze coach zijn van het team van de cliënt. Maar zo werkt het helaas niet. Je bent geen trainer van de tegenpartij. Je bent op bezoek. En dat maakt het een uitwe

Van de week was het weer zover. Mijn Samsung vond dat ik toe was aan een verplichte AI-update. Want blijkbaar kan mijn telefoon tegenwoordig niet alleen bellen, appen en foto's maken, maar ook artikelen samenvatten, teksten schrijven, foto's bewerken, mijn gedachten voorspellen en waarschijnlijk binnenkort mijn boodschappen doen terwijl ik slaap. En ik dacht nog zo naïef dat ik een telefoon had gekocht. Overal wordt tegenwoordig een AI-sausje overheen gegoten. Alsof kunstmati

Vandaag is het weer zover. De verjaardag van Marry.. "Gefeliciteerd," zegt mijn vriendin. Maar feestelijk voelt het niet. Vandaag zou ze tachtig jaar zijn geworden. Al twee jaar leef ik met haar gemis. Met een leegte die soms onverwacht opduikt. Maar ook met een schat aan warme herinneringen. Nu beide ouders er niet meer zijn, voelt die leegte soms extra koud. Alsof er een huis is verdwenen waar je altijd naar terug kon. We eten Chinees. En ineens komt dat binnen. Natuurlijk

Je hebt de hoopvraag gesteld. Misschien zelfs de wondervraag. En jawel: de cliënt vertelt hoe een goede dag eruitziet. Wat belangrijk voor hem is. Waar hij meer van zou willen. Mooi. Maar dan komt vaak de vraag: "En nu?" Want een wonder ontdekken is leuk, maar daar houdt het gesprek natuurlijk niet op. Sterker nog: nu begint het pas! Pak je vergrootglas erbij De volgende stap is verrassend simpel: Ga op zoek naar de mini-wondertjes! Dat zijn die kleine momenten waarop het lev

Stel je voor. Je hebt een chronische psychiatrische kwetsbaarheid. Niet iets wat na acht sessies mindfulness, een complimentenkaart en een positieve podcast ineens verdwijnt. Nee. Als een ziekte waar je geen grip op hebt. Als een kwetsbaarheid in je leven die soms jarenlang stabiel is. En soms ineens ontspoort. Als een ziekte waar je geen grip op hebt. Door verlies. Een scheiding. Eenzaamheid. Financiële problemen. Een overlijden. Een lichamelijke ziekte. Of simpelweg doordat

Na het grote succes van het vorige beleidsidee – "er zijn te weinig GZ-psychologen, dus laten we er minder opleiden" – presenteert Den Haag met gepaste trots een nieuw hoofdstuk uit de serie Hoe lossen we personeelstekorten vooral niet op? Deze keer in de hoofdrol: de orthopedagoog-generalist. Een professional die werkt in de jeugdzorg, gehandicaptenzorg, ouderenzorg, GGZ, het onderwijs en eigenlijk overal waar mensen met complexe gedrags- en ontwikkelingsvragen ondersteuning

Soms lees je een beleidsbesluit waarvan je denkt: dit moet satire zijn. Zo'n bericht dat normaal gesproken op 1 april verschijnt, ergens tussen een voorstel om de brandweer minder brandweerlieden te geven omdat er zoveel branden zijn, en een plan om dijken te verlagen vanwege de stijgende zeespiegel. Maar nee. Het is serieus. Terwijl Nederland kampt met oplopende wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg, een groeiende vraag naar psychologische hulp, toenemende complexit

"Vandaag ga ik ervaren hoe het is om dementie te hebben." Dat klinkt indrukwekkend. Bijna alsof je een dagje astronaut wordt. Of chirurg. Of een alpaca in de Andes. In steeds meer zorgorganisaties zetten medewerkers een VR-bril op hun hoofd om te ervaren hoe het is om dementie te hebben. Via een virtual reality-film kruip je in het hoofd van iemand met dementie. Je probeert koffie te zetten, raakt verdwaald in je eigen gedachten en ervaart hoe anderen op je reageren. Ondertus