Het veldlogboek van meneer Jansen, Voormalig stadsbioloog. Tegenwoordig observator van de zorgsoort   Verzorgicus Positivus. Maandag Sinds kort gebeuren hier vreemde dingen in het verpleeghuis. Als voormalig stadsbioloog herken ik gedragsveranderingen onmiddellijk. Vroeger observeerde ik merels in stadsparken. Nu observeer ik verzorgers in gangen met linoleum. Het verschil is kleiner dan men denkt. Sinds de invoering van iets dat men hier positieve gezondheidszorg  noemt, ver

Wat er gebeurde toen een Duplo-blokje de directiekamer binnenrolde Een klein verhaal over grote ideeën   Het begon allemaal op een dinsdagochtend...   De directiekamer was zoals directiekamers horen te zijn: koffie in nette kopjes, laptops open, agenda’s vol woorden als strategie, capaciteit en efficiëntie. Op de beamer werd een grafiek getoond. Er werd gesproken over productie, strategie, zorgpaden en efficiëntie (en nog meer van die ingewikkelde woorden waar iedereen versta

Een veldstudie naar de fauna van de moderne kantoortuin Oké, ik snap het. Mensen worden ouder en daardoor staat de zorg onder druk. Zorgbedrijven en verzekeraars willen – hoe verrassend – ook gewoon winst maken. Het idee is dan: als zorgaanbieders met elkaar concurreren (marktwerking!), wordt de zorg vanzelf beter én goedkoper. Over de uitkomst van dat experiment zullen we het maar even niet hebben. Wat we wél weten: ergens in een beleidskamer is besloten dat zorginstellingen

Stel. Je hebt honger. Geen klein snack-trek honger, maar serieuze honger. Zo’n honger waarbij je zelfs de paprika in de groentela thuis ineens begint te bekijken alsof het een driegangenmenu is. Dus wat doe je? Je gaat uit eten. Wat vervelend. Gelukkig hoef je tegenwoordig niet meer zelf na te denken. Een app heeft al voor je bedacht waar je moet eten. Dat restaurant verschijnt namelijk constant in je zoekresultaten. Het algoritme weet immers wie je bent, wat je wil, en waars

Over complimenten als smaakmaker in positieve gezondheidszorg. Stel je voor: je zit in een gesprek. Het onderwerp is taai. De sfeer is een tikje droog. Iemand voelt zich niet helemaal lekker in z’n vel. Wat doe je? Je pakt de marinade. Niet die met knoflook en olijfolie. - nee, de complimenten-marinade. Een recept dat in de keuken van de positieve gezondheidszorg niet mag ontbreken. Want laten we eerlijk zijn: zonder smaakmakers wordt zelfs het beste gesprek een beetje… meh.

Een overheerlijk recept voor hulpverleners in de positieve gezondheidszorg Welkom in de keuken van de positieve gezondheidszorg. Vandaag maken we geen lasagne, geen stoofpot, maar iets veel voedzamers: bakken met erkenning. Want laten we eerlijk zijn… cliënten komen zelden binnen omdat het zó lekker loopt. Ze komen met zorgen, omstandigheden, tegenslagen, formulieren, diagnoses, slapeloze nachten en soms een hoofd dat voelt als een overvolle vaatwasser. En wat doen wij hulpve

We kennen het sprookje allemaal: de haas sprint enthousiast weg, vol zelfvertrouwen. De schildpad zet één pootje tegelijk. Rustig. Gestaag. Zonder haast. Wat minder mensen weten, is dat dit sprookje eigenlijk over hulpverlening gaat. Ja echt. D e hulpverlener als haas De haas is betrokken. Gemotiveerd. Goed opgeleid. Heeft een toolkit waar je “u” tegen zegt. En hij denkt: “Dit probleem fixen we even.” De cliënt komt binnen in emotionele crisis. Het verhaal is heftig. De nood

Oftewel… moet Jan écht stoppen met roken op zijn 85e? Er bestaat een hardnekkig misverstand over positieve gezondheid . Zodra iemand het woord “gezondheid” hoort, verschijnt er in het hoofd van veel hulpverleners automatisch een PowerPoint-dia met bulletpoints als: Stoppen met roken Minder alcohol Geen drugs Slaapmiddelen afbouwen Maar dat is dus niet wat positieve gezondheidszorg betekent. Het gaat niet over “jij moet gezonder leven omdat wij dat vinden”. Het gaat wel over:

Elk jaar ga ik met mijn beste vriend een weekend op pad. Dat doen we al zo’n 25 jaar. Een soort zilveren huwelijk, maar dan zonder taart en mét barbecue. Met een volgeladen autootje – denk: Tetris voor gevorderden – kachelen we richting het zuiden. Vanuit het platte Nederland wordt het landschap langzaam spannender. De weg gaat golven, de bomen worden hoger, de lucht frisser. Je voelt het: we naderen de Ardennen. En dan… rond heuvelig Luxemburg. Daar crashen we. Niet letterli

Ik loop inmiddels al een tijdje mee als psycholoog in de ouderenzorg. Lang genoeg om te weten dat ouderen niet ineens massaal ingewikkelder zijn geworden. De cliënt van nu is in de kern nog steeds dezelfde als 25 jaar geleden: een mens met een verhaal, een paar zorgen, een beetje humor, en soms een bril die ze altijd kwijt zijn maar die gewoon op hun hoofd staat. Wat wél complexer is geworden? Alles eromheen. En laat ik eerlijk zijn: die complexiteit zit niet in het hoofd van

Soms neem ik de trein. Tweede klas kaartje, derde klas staplek. In het tussenstuk. Je weet wel, dat harmonica-achtige deel van de trein waar je verandert in een menselijke sardine. Privacy? Nee. Persoonlijke ruimte? Ook niet. Ik heb mensen intiemer leren kennen dan sommige familieleden. Maar goed, dat is een ander verhaal. Daar sta ik dan. Schuddend, schommelend, oogcontact vermijdend. Tot de trein abrupt afremt en een vriendelijke maar wat schikachtige vrouw zich noodgedwong

De man na zijn werk: wie ben je zonder je visitekaartje? Als psycholoog in de ouderenzorg zie ik ze regelmatig binnenkomen. Mannen. Vaak stevige handdruk. Soms een grapje. Regelmatig een zucht die nét iets te lang duurt. Ze hebben gewerkt. Hard gewerkt. Meer dan fulltime – want dat hoorde zo. Werk was geen onderdeel van hun identiteit. Werk wás hun identiteit. Je was geen Jan. Je was “Jan van de bouw”. Geen Henk. Maar “Henk van de zaak”. En thuis? Daar werd geleefd tussen de

Er is een magisch moment in vrijwel elk eerste gesprek De cliënt zit tegenover je, kijkt je hoopvol aan en zegt – soms letterlijk, soms tussen de regels door: “Fix mij.” En ergens diep vanbinnen voel je het ook: de help-me-reflex. De innerlijke superheld springt op. Cape om. Adviesboek paraat. Tips in bulletpoints. Misschien zelfs een stappenplan in 5 overzichtelijke fases. Zeker als: de tijd tikt, de agenda overvol is, de cliënt in crisis zit, of de zorgverzekeraar (of conc

Laatst moest ik haasten naar het station. Laatste trein. 23:50. Ik had net heerlijk zitten tafelen — volle buik, rozig hoofd, sociale batterij op 3% — en ineens drong het tot me door: die trein wacht niet op jouw toetje. Dus: taxi. De rit Een jonge taxichauffeur in een auto waar mijn hele maandinkomen waarschijnlijk in het dashboardkastje lag, stopt voor mijn neus. “Waar wil je heen?” “Kunt u mij naar het station brengen? De trein van 23:50… ga ik dat redden?” Hij knikt zelfv

De R zit niet langer in de maand. Dat betekent: zon op je gezicht, koffie in de tuin en doen alsof je buitenleven perfect georganiseerd is. In werkelijkheid? Mijn tuin is een kruising tussen het Amazonegebied en een licht uit de hand gelopen kruidentuin. Sinds kort lopen er kippen rond. Dames met karakter die (niet) luisteren naar de namen: Hotwingus van kruidhorst, Nugget kakelstein en klaartje Kipkluts,(zoals de kinderen ze hebben genoemd). Nb; Kippen luisteren alleen naar

Sinds drie weken hebben we een puppy, genaamd 'Rakker'. En hij doet alles wat hij volgens het officiële puppy-handboek behoort te doen: tegen je opspringen, bijten, trekken aan de riem, en – mijn persoonlijke favoriet – keurig buiten niets doen of wat spelen -om vervolgens binnen in de huiskamer zijn behoefte te deponeren. Tja, daar sta je dan - midden in de nacht- kansloos buiten te verregen in het hondenweer. Volgens mij komt die uitdrukking hier vandaan. Hoop Commando’s ke

Verhuizen, verliezen, ziek zijn, pijn hebben of de weg kwijt zijn. Dit zijn (helaas) gangbare zaken voor bewoners in het verpleeghuis. De neiging bestaat om dan lang stil te staan bij alles wat er mis is, niet meer werkt, niet meer lukt of wat er pijn doet. Uiteraard is het krijgen van de nodige erkenning voor de ervaren zwaarte van het leven belangrijk. Maar van het praten over -en het uitdiepen van problemen, ga je je in de regel niet beter (of jonger) voelen! Zingeving  Ve

Ik hoor het zo vaak: “ik ben bang voor de dood” Voor dat laatste stukje, hoe het misschien loopt Ik snap het, ik zag ze gaan, één voor één Ouders, kinderen, vrienden — niemand bleef gespaard, iedereen Te veel afscheid in te korte tijd Te veel namen op een lijstje ‘voor altijd’ Soms verlang ik naar stilte, geen geluid Geen moeten meer, geen regels, gewoon uit Leef ik om dood te gaan Of ga ik dood door te leven Waar ligt de grens En wie heeft ‘m gegeven? Tussen doodsangst en le

Steeds vaker horen we de term ‘positieve gezondheid’ in de ouderenzorg voorbij komen. Maar waar gaat dit nu eigenlijk over en hoe doe je dat precies? Welzijn en dagbeleving Voor de oudere bewoner staat het leven vaak compleet op zijn kop. Een (min of meer) gedwongen verhuizing vanuit de thuissituatie, het achterlaten of verlies van dierbaren, het hebben van een ernstige ziekte, verlies van controle door een haperend brein, een huiskamer delen met (soms verwarde) medebewoners

‘Er is sprake van een gevorderde en ernstige vasculaire dementie, gezien de uitgebreide witte stofafwijkingen in het brein, een wisselend beloop, voorts zijn er functiestoornissen op meerdere cognitieve domeinen, met op de voorgrond een vertraging in de (percentuele) informatieverwerking, semantische afasie en executieve functiestoornissen, met significante interferentie in het dagelijks functioneren’. Dit zijn een hoop moeilijke woorden die je als neuropsycholoog in de oplei