Als zorgprofessional hoef je niet altijd alle antwoorden te hebben om iemand verder te helpen. Soms kan een goede vraag meer in beweging zetten dan een goed advies. Dat klinkt misschien eenvoudig. Toch zijn we als hulpverleners geneigd om snel met oplossingen te komen. Dat is ook niet zo vreemd. We hebben immers voor dit vak gekozen omdat we mensen willen helpen. En helpen betekent in de zorg al snel: iets oplossen, advies geven, tips aandragen of vertellen wat iemand het bes

De wachtlijsten in de GGZ zijn lang. Huisartsen en POH-GGZ krijgen steeds meer mensen met mentale klachten op hun spreekuur. Tegelijkertijd zien professionals in het sociaal domein dagelijks mensen die vastlopen in hun leven, vaak met klachten die zich ook als psychische problemen laten zien. Iedere professional herkent het. Iemand komt binnen met angst, somberheid, slaapproblemen, boosheid, eenzaamheid of gedachten aan de dood. Er is iets aan de hand. De vraag is alleen: wat

Stel je voor: je stapt in een taxi. De chauffeur kijkt je aan en vraagt: ‘Waar komt u vandaan?’ Een logische vraag. Maar eigenlijk heeft de chauffeur daar niet zoveel aan. Hij moet immers weten waar hij naartoe moet. Dus de betere vraag is: ‘Waar wilt u naartoe?’ En daar begint het interessante. Want soms weet je het precies. ‘Naar het station.’ Prima. Bestemming bekend. Rijden maar. Maar soms weet je het niet. ‘Eh… ik weet het eigenlijk niet zo goed.’ Een goede taxichauffeur

People first. Klinkt lekker- zoals het zou moeten natuurlijk. Mens centraal. De cliënt centraal. De medewerker centraal. Maar als de mens centraal staat… waar blijven dan de resultaten? De productie? De doelen? De kwaliteit? De wachtlijsten? De planning? De begroting? Alsof er ergens een grote knop bestaat met aan de ene kant MENS en aan de andere kant RESULTAAT.(en je kunt maar één kant tegelijk indrukken). Onzin natuurlijk. Mensen zijn geen obstakel voor resultaat Positive

Over positieve gezondheid, verzuim en de afdeling Persoon & Organisatie Ergens in iedere organisatie staat een afdeling die vroeger gewoon Personeelszaken heette. Dat was overzichtelijk. Personeel kwam binnen, personeel ging met vakantie, personeel werd ziek en personeel ging weer naar huis. Tegenwoordig heet het Persoon & Organisatie. Dat klinkt al een stuk menselijker. Want we hebben inmiddels ontdekt dat achter iedere arbeidsovereenkomst ook nog een mens zit! En toch noeme

Waarom staat in het dossier van een mens eigenlijk zo weinig over de mens? Het ideale cliëntendossier. We praten er al jaren over. Het moet veilig zijn, efficiënt, AVG-proof, juridisch correct, overdraagbaar, methodisch verantwoord en vooral: digitaal. En ergens onderweg zijn we iets belangrijks vergeten. De cliënt. In de medische gezondheidszorg kan ik het nog enigszins begrijpen. Je opent een dossier en ziet een behandeldoel, voorgeschiedenis, medicatie, diagnostiek, behand

Over de onmogelijke waaromvraag, Panta Rhei en de kunst om vooruit te kijken “Maar waarom doe ik dit eigenlijk?” Als psycholoog krijg ik die vraag regelmatig. Soms letterlijk. Soms verpakt in een indrukwekkende hoeveelheid zelfanalyse, levensgeschiedenis en drie ordners met gebeurtenissen uit het verleden. Het is een verdomd moeilijke vraag. Want waarom doe je wat je doet? Waarom word je boos? Waarom trek je je terug? Waarom blijf je piekeren? Waarom kies je steeds dezelfde s

Stel je voor. Je bent 85 jaar. Je zit in een comfortabele stoel. Een kleinkind vraagt: "Opa, oma... vertel eens. Wat waren de mooiste momenten van uw leven?" En jij antwoordt: "Nou... ik heb echt fantastische filmpjes gezien. Ik heb duizenden keren naar iemand gekeken die een dansje deed. Ik heb ongeveer 48.000 keer mijn mail gecheckt. En ik weet precies hoe de lunch van een onbekende influencer er op 14 maart 2038 uitzag." Niet helemaal het verhaal waar je op hoopte, toch? N

"Ik wil naar buiten." Vier woorden. Vier woorden die op een psychogeriatrische afdeling soms vaker klinken dan de koffieautomaat. De reactie op deze woorden is meestal voorspelbaar. "Dat kan nu niet." Waarop de bewoner denkt: "Dan vraag ik het over drie minuten nog een keer." En de zorgverlener denkt: "Dan geef ik over drie minuten hetzelfde antwoord." Het gaat zelden over de deur Wij denken vaak dat het probleem een gesloten deur is. Dat is het bijna nooit. Vraag maar eens a

Weet u het nog? Mondkapjes. Anderhalve meter. Pijlen op de vloer. Handgel die nog weken later aan je handen bleef plakken. En natuurlijk de heilige oplossing voor alles: "Dan doen we het toch online?" Tijdens de coronaperiode werd de specialistische ggz aangemerkt als cruciale zorg. De deuren van onze ouderenpoli bleven daarom open. En wat gebeurde er? Vrijwel al onze cliënten bleven komen. Niet omdat ze zo nodig een autoritje wilden maken. Ook niet omdat ze Zoom niet begrepe

We hebben de zorg de afgelopen jaren steeds 'slimmer' gemaakt. We hebben triageteams. Intaketeams. Diagnostiekteams. Behandelteams. Nazorgteams. Evaluatieteams. Als we zo doorgaan krijgen we straks ook nog een doorverwijsteam naar het doorverwijsteam. Alles is georganiseerd. Behalve het contact. Dat is opmerkelijk. Want uit ruim tachtig jaar onderzoek weten we eigenlijk al dat één ding belangrijker is dan bijna alles wat we bedenken: een vertrouwd gezicht. Niet nieuw. Wel hop

"Veiligheid is niet de afwezigheid van gevaar, maar de aanwezigheid van verbinding." Het is een prachtige uitspraak van 'Omdenken'. En misschien wel de belangrijkste les die ik de afgelopen jaren heb geleerd in de ggz en ouderenzorg. Want wat gebeurt er als iemand acuut psychisch ontregeld raakt? Als de wanhoop het overneemt. Als iemand overspoeld wordt door angst, trauma, psychose of suïcidale gedachten? De reflex van veel hulpverleners is begrijpelijk. We willen de situatie

Er zijn van die momenten waarop iemands emmer niet meer overloopt. Hij ontploft. Alles wat jarenlang nog nét te dragen was, komt in één keer naar buiten. Verdriet. Angst. Trauma. Paniek. Hopeloosheid. Radeloosheid. Het denken staat stil en de emoties nemen het stuur over. En wat doen wij als hulpverleners? We trekken vaak direct de 'gereedschapskist' open. Veiligheidsplannen. Risicotaxaties. Diagnoses. Afspraken. Formulieren. Goedbedoelde adviezen. We willen de controle terug

"Hoe lang bent u al cliënt?" Het is een vraag die we in de ggz moeiteloos stellen. Alsof 'cliënt' een identiteit is geworden. Alsof iemand op een ochtend wakker wordt en denkt: Vandaag word ik ggz-cliënt. Maar niemand is een diagnose. Niemand is een depressie, een angststoornis of een burn-out. Het zijn menselijke reacties op menselijke omstandigheden. En soms zijn die omstandigheden simpelweg te veel. Toch doen we in hulpverleningsland soms alsof er twee soorten mensen besta

"Als een plant niét groeit, verander je de plant niet. Je kijkt naar de bodem." Een mooie uitspraak. Maar het zet ook aan tot nadenken. Want in de (specialistische!) geestelijke gezondheidszorg doen we vaak precies het tegenovergestelde. Als GZ-psycholoog zie ik nogal eens een opvallend patroon. Mijn caseload vult zich met mensen die al veertig of vijfenveertig jaar hebben gewerkt. Mensen die nooit thuis zaten. Loyaal. Plichtsgetrouw. Ze gingen door bij griep, tijdens scheidi

Ken je die plaatjes nog? Zo'n korrelige foto van een straat uit de jaren zeventig of tachtig, met de vraag: " Stel dat je opeens weer terug bent in deze tijd. Wat zou je als eerste doen?" Veel mensen antwoorden: "Ik zou aandelen kopen." Of: "Ik zou de uitslag van het WK voorspellen." Ik niet. Ik zou vooral genieten van de stilte. Geen smartphone. Geen piepje. Geen trilletje. Geen melding dat iemand drie dorpen verderop een foto van zijn lunch heeft geplaatst. Geen app die me

Er is een opmerkelijke ontdekking gedaan in Nederland. Ouderen kunnen praten. Sterker nog: ze blijken verrassend goede ideeën te hebben over... ouder worden. Jarenlang organiseerden we congressen over ouderen. We schreven visiedocumenten, beleidsnota's, transformatieagenda's en routekaarten. We tekenden zorgpaden, maakten praatplaten en bouwden dashboards. We verzamelden indicatoren, uitkomstmaten en kwaliteitskaders. En toen gebeurde iets ongekends. Iemand stelde een vraag a

Geen HONOS?- geen geld! Stel je voor. Je stapt de spreekkamer binnen. Je sluit de deur. Je haalt diep adem. Eindelijk een plek waar je kunt vertellen wat je niemand anders durft te vertellen. "Alles wat u hier vertelt blijft tussen ons." Nou ja... bijna alles. Behalve dan die zestien keurige hokjes van de verplichte HONOS vrsgenlijst die later nog even richting een landelijke database mogen. Maar geen zorgen, dat is natuurlijk voor uw eigen bestwil. De wonderlijke wereld waar

Vroeger was wetenschap eenvoudig. Je deed onderzoek. Je verzamelde data. Je trok voorzichtige conclusies. En daarna probeerden tientallen kritische collega's je artikel volledig af te branden. Dat noemden we kwaliteitsbewaking. Tegenwoordig doen we dat efficiënter. We schrijven eerst een conclusie, vragen vervolgens aan AI om er twintig indrukwekkende referenties bij te verzinnen en hopen dat niemand verder leest dan de literatuurlijst. Volgens Van den Broek, Smit en Snuitman

Welkom in Zorgland ™waar uw depressie een verdienmodel is " Nog nooit investeerde een bedrijf zóveel om de problemen van ouderen, cliënten en zorgverleners op te lossen." Dat klinkt natuurlihk geweldig, bijna ontroerend. Je verwacht dqn spontaan dat een investeringsfonds op zondagmiddag vrijwillig de rollator van mevrouw De Vries komt poetsen en een kopje thee drinkt met een eenzame meneer Jansen. Maar 'Private equity' is niet verliefd op de zorg, maar op rendement. Private e