De belofte

Waar gaat het heen?

We waren ooit—

zeggen de verhalen—

jagers van schaduw en licht,

verzamelaars van wat de aarde

ons nog gunde.

De kou kroop onder onze huid,

honger sprak luider dan woorden,

en leven was geen recht,

maar een toevallige overeenkomst

met de dag.

Toen stond er iemand op—

een stem, een schild, een belofte.

Muren rezen uit angst,

orde uit noodzaak.

“Geef mij een deel,” zei hij,

“en ik bescherm wat van jullie is.”

En wij gaven.

Niet omdat we wilden,

maar omdat overleven

zelden onderhandelt.

De velden groeiden,

de horizon schoof op,

wegen sneden het land open

als aderen vol vooruitgang.

Maar met elke steen

die werd gelegd,

werd iets anders begraven—

iets zachts, iets echts,

iets dat niet in bezit te vangen was.

Meer land.

Meer macht.

Meer middelen om te blijven bestaan -

of misschien

om niet meer te hoeven bestaan

zoals eerst.

En ergens, ongemerkt,

verschoof de balans.

Van samen

naar verdelen.

Van dragen

naar dragen moeten.

Nu leven we in een wereld

De moderne wereld

die zichzelf begrijpt in systemen:

codes, regels, schermen

die beslissen zonder te kijken.

We noemen het vooruitgang,

maar verdwalen in het doolhof

dat we zelf hebben gebouwd.

Er zijn geen muren meer van steen alleen,

maar van beleid,

van cijfers,

van grenzen die je niet ziet

maar wel voelt

in wat je niet meer kunt.

En buiten—

altijd weer buiten—

staan mensen te wachten

op een kans,

op warmte,

op een stukje van wat wij

overvloed noemen

maar zelf nauwelijks nog ervaren.

Vertel me -

zijn we vrij?

Of hebben we simpelweg

betere kettingen gesmeed?

Gepolijst,

gedigitaliseerd,

onzichtbaar gemaakt

zodat ze niet meer snijden,

maar langzaam knellen.

De mannen in pakken

spreken zachte woorden

Wollige taal

over groei en balans,

terwijl onder hun zinnen

een andere taal stroomt -

die van winst,

van verschuiven,

van nemen zonder dat het lijkt

alsof er iets verdwijnt.

En jij -

jij staat ’s ochtends op,

zet koffie in een huis

dat kouder voelt dan nodig is,

rekent, herschikt,

ademt tussen bedragen door.

Je werkt,

want werken is wat je doet

als je wilt blijven staan.

Je gelooft in vrijheid—

natuurlijk doe je dat—

maar dat ze duur is geworden.

Te duur, soms.

Een schone wereld klinkt prachtig

tot de rekening komt.

Een betere toekomst voelt rechtvaardig

Daar heb ij voor gestemd

Maar deze stem

lijkt vooralhaalbaar

voor wie al genoeg heeft.

En jij?

Jij rijdt nog steeds

omdat stilstand geen optie is,

maar vooruitgaan

steeds meer kost

dan het oplevert.

Dus stel je de vraag

die nergens echt gesteld wordt:

Waar gaat het heen?

Niet het geld alleen -

maar de zin,

de balans,

de belofte

waarmee het ooit begon.

Want ergens,

onder lagen van beleid

en bezit,

onder cijfers die groeien

terwijl mensen krimpen—

ligt nog steeds

die eerste afspraak:

De belofte

dat we samen zouden leven.

Niet om te winnen,

maar om te bestaan.

En misschien-

misschien is de ernst niet

dat we het kwijt zijn,

maar dat we het

bijna normaal zijn gaan vinden.