De zorg digitaliseert. De mens niet.

Weet u het nog?

Mondkapjes. Anderhalve meter. Pijlen op de vloer. Handgel die nog weken later aan je handen bleef plakken. En natuurlijk de heilige oplossing voor alles: "Dan doen we het toch online?"

Tijdens de coronaperiode werd de specialistische ggz aangemerkt als cruciale zorg. De deuren van onze ouderenpoli bleven daarom open. En wat gebeurde er?

Vrijwel al onze cliënten bleven komen.

Niet omdat ze zo nodig een autoritje wilden maken. Ook niet omdat ze Zoom niet begrepen. Maar omdat ze voelden wat wij als hulpverleners soms vergeten: een scherm is geen mens.

Juist cliënten in de specialistische ggz kennen een leven waarin ze zich vaak alleen hebben gevoeld. Ze zijn gewend geraakt om problemen zelf op te lossen, gevoelens weg te stoppen of zich groot te houden. En dan vragen wij ineens of ze hun diepste verdriet willen delen... via een webcam.

Dat is alsof je iemand wilt leren zwemmen via een PowerPoint.

Want delen is helen. En helen gebeurt niet alleen met woorden.

Het gebeurt in de stilte tussen twee zinnen. In een blik die zegt: "Ik ben er." In een klein knikje. Een traan die gezien wordt. In de voelbare spanning die langzaam uit een kamer wegvloeit. Dat kun je niet downloaden. Daar bestaat geen app voor.

Hetzelfde merkte ik als docent.

Ineens moesten alle trainingen online. Praktisch? Absoluut.

Maar inspirerend?

Niet echt.

Na drie uur naar twintig kleine vakjes kijken was iedereen moe. Niet van het leren, maar van het staren. Je mist de energie in een groep. De grap die nét iets langer blijft hangen. Het spontane gesprek tijdens de koffie. De vragen die ontstaan doordat mensen elkaar aankijken. Leren is veel meer dan informatie overdragen. Het is elkaar ontmoeten.

En dat is precies wat we in de zorg soms onderschatten.

We praten graag over behandelmethoden, protocollen en interventies. Maar misschien is de krachtigste interventie nog altijd dat iemand tegenover je zit. Echt aanwezig. Zonder afleiding. Zonder wifi-problemen. Gewoon mens tegenover mens.

Corona heeft ons veel geleerd.

Ook dat technologie een prachtig hulpmiddel is.

Maar een hulpmiddel is nog geen vervanging.

Juist in tijden van crisis blijkt wat werkelijk van waarde is. Niet de snelheid van de internetverbinding, maar de kwaliteit van de menselijke verbinding.

Laten we dat niet alleen onthouden voor een volgende pandemie. Maar voor elke werkdag.

Want contact is geen extraatje.

Contact is de behandeling.

De belangrijkste les uit de coronatijd: als alles onder druk komt te staan, blijkt menselijke nabijheid geen luxe, maar de basis van goede zorg.