Het elektronisch Hoofdpijndossier

(of: hoe we de cliënt kwijt raakten tussen de vinkjes)

Vroeger – ja, ik ga het zeggen – schreef je met een pen een paar zinnen in een dossier. Kort, menselijk, soms zelfs leesbaar. Maar hé- ik heb de disclaimer van de Hanenpoot

Tegenwoordig hebben we hypermoderne, ultra-efficiënte elektronische cliëntendossiers. Systemen waar tonnen, nee miljoenen in verdwijnen. Met onderhoudscontracten waar je u tegen zegt. En veiligheidsscans die zo grondig zijn dat zelfs je koffieautomaat zich gecontroleerd voelt.

En de inhoud? Die voelt zich… eh… minder gezien.

Want: die dossiers zijn vaak net zo begrijpelijk als een handleiding van een Zweedse kast, maar dan zonder plaatjes. Voor de cliënt en zijn naasten veelal onleesbaar.

Voor de behandelaar soms ook.

Maar .... alles is wél netjes ingevuld. Dat is ook wat waard.

De triomf van het vinkje

Het mooie van zo’n systeem is controle. Eindeloze, geruststellende controle.

Zijn alle velden ingevuld? ✔️

Is het behandelplan compleet? ✔️

Is de brief naar de huisarts verstuurd? ✔️

En mocht je het vergeten: geen zorgen. Daar hebben we weer een systeem voor. Een systeem vóór het systeem. Dat piept. En mailt. En rapporteert. Naar jou. Naar je manager. Naar de controller. Naar iemand die ergens heel blij wordt van een groen dashboard.

De behandelaar? Die maakt overuren.

De controller? Die maakt nóg meer uren.

En de cliënt? Die wacht...

Het primaire proces – weet je nog? – dat ding waar het ooit om draaide.

Evidence-based… maar van wie?

We willen evidence. Met hoofdletters. Evidence-based werken. Metingen. Vragenlijsten. Scores. Grafiekjes.

Maar de vraag is: van wie is die evidence eigenlijk?

Van de cliënt die zijn partner verloor en vastloopt op werk?

Of van het systeem dat wil weten of vraag 7b correct is afgevinkt?

Het voelt soms alsof we langzaam zijn verschoven van vertrouwen naar controle. Van mens naar meeteenheid. Alsof we denken: als het maar goed geregistreerd staat, dan zal het

vast ook goed gaan.

Spoiler: zo werkt het niet.

Mensen laten zich niet vangen in hokjes. Hoe geavanceerd het hokje ook is.

De cliënt dacht iets anders…

Toen meneer Janssen zich aanmeldde – moe, verdrietig, zoekend – dacht hij waarschijnlijk niet:

"Goh, ik hoop dat mijn behandelplan SMART geformuleerd is en dat de vragenlijst tijdig wordt verstuurd."

Hij dacht waarschijnlijk iets simpeler:

"Ik wil me weer een beetje mens voelen."

Maar wat krijgt hij?

Een dossier vol jargon. Diagnoses die floreren als onkruid. Zinnen waar je drie keer doorheen moet voor je snapt dat iemand zich gewoon… rot voelt.

En behandelplannen? Die blijven vaak ergens hangen tussen “te ingewikkeld” en “niet gedeeld”.

Hoe het ook kan (en eigenlijk zou moeten)

Stel je voor dat we het omdraaien. Dat we het dossier niet maken vóór het systeem, maar vóór de mens.

Dat het er zo uitziet:

Meneer Janssen is een zelfstandige man die altijd graag met zijn handen werkte. Door pijn in zijn knieën en heup lukt dat steeds minder. Hij mist zijn hobby’s, trekt zich terug en voelt zich somber.

Wat hij wil? Weer onder de mensen komen. Zich nuttig voelen. Beter slapen.

We gaan samen kijken hoe hij weer stappen kan zetten. Met gesprekken over wat voor hem belangrijk is en ondersteuning met medicatie als dat helpt.

Hij staat hierachter.

Klaar.

Leesbaar. Menselijk. Van hem.

Ja, er staat ook een diagnose. Ja, er is een plan. Maar het is geen puzzel. Geen geheimtaal. Geen administratieve escape room.

De ongemakkelijke vraag

Dus hier komt de vraag die we liever vermijden:

Is de cliënt er écht beter van geworden?

Niet: is het dossier beter gevuld.

Niet: zijn de processen strakker.

Maar: helpt dit mensen vooruit?

Als het antwoord “mwah” is, dan hebben we werk te doen.

Tot slot (met een kleine knipoog)

Misschien moeten we een nieuw vinkje toevoegen:

☐ De cliënt begrijpt wat er staat en herkent zichzelf erin

En pas als die op groen staat…

mag de rest volgen.

Dat zou pas echt innovatief zijn.