Het irritante talent van geluk

Geluk heeft een bijzonder vervelende eigenschap.

Het verschijnt meestal precies wanneer je het niet probeert vast te grijpen.

En zodra je het wel probeert vast te grijpen, rent het weg alsof je op een feestje bent die ene gast die iedereen probeert te vermijden.

Toch besteden we een groot deel van ons leven aan de jacht erop.

Nog een opleiding. Nog een promotie. Nog een vakantie. Nog een relatie.

Nog een grotere televisie. Nog een kleinere broekmaat.

Nog een app die belooft dat we binnen zeven minuten per dag een gelukkig, succesvol, ontspannen en verlicht mens worden.

Het gekke is dat veel mensen uiteindelijk krijgen waar ze jarenlang naar verlangden.

En dan gebeurt er iets geks: ze voelen zich nog steeds niet echt gelukkig.

Dat moment wordt vaak gezien als een probleem.

Maar misschien is het juist een cadeau.

Want stel je voor dat alles perfect zou verlopen.

Dat al je wensen onmiddellijk uitkwamen.

Dat iedere aankoop voldoening gaf.

Dat iedere ambitie je blijvend gelukkig maakte.

Dan zou je waarschijnlijk nooit op zoek gaan naar iets diepers.

Soms is ontevredenheid geen defect, maar een uitnodiging.

Een vriendelijk maar hardnekkig duwtje van het leven dat vraagt:

"En nu?"

Omdat de ziel blijkbaar andere vragen stelt dan het ego.

Het ego vraagt: wat kan ik nog krijgen?

De ziel vraagt: wie ben ik aan het worden?

Dat verschil merk je vaak in relaties. Een relatie lijkt in het begin soms op een wonder.

Twee mensen kijken elkaar aan en zijn ervan overtuigd dat ze elkaar volledig begrijpen. Vervolgens ontdekken ze dat de ander een totaal ander idee heeft over opruimen, communicatie, vakanties, geld, temperatuur in de slaapkamer en de juiste manier om een vaatwasser in te ruimen.

En dan begint het echte werk.

Liefde blijkt namelijk verrassend veel onderhoud nodig te hebben.

Een relatie is meer als een tuin dan als een standbeeld. Een standbeeld kun je neerzetten en bewonderen.

Een tuin vraagt aandacht. Water. Geduld. Snoeien. Onkruid verwijderen.

Af en toe erkennen dat je zelf het onkruid was.

Dat geldt niet alleen voor liefdesrelaties. Vriendschappen. Familiebanden.

Samenwerkingen.

Alles wat leeft moet gevoed worden.

Wat we aandacht geven groeit.

Wat we verwaarlozen verdroogt.

Misschien geldt dat zelfs voor geluk.

Want geluk lijkt minder afhankelijk van omstandigheden dan we graag denken.

Twee mensen kunnen op dezelfde plek wonen, hetzelfde meemaken en toch een totaal verschillende ervaring hebben.

Niet omdat de werkelijkheid anders is, maar omdat hun aandacht ergens anders verblijft.

De inhoud van ons bewustzijn kleurt onze wereld voortdurend. Een hoofd dat onafgebroken bezig is met tekorten zal overal tekorten vinden. Een hoofd dat voortdurend bezig is met vergelijken zal altijd iemand ontdekken die succesvoller, mooier, rijker of slimmer is.

Dat is overigens niet moeilijk. Er is altijd wel iemand die beter is.

En als die er niet is, bestaat er vast een influencer die doet alsof.

Gelukkig beschikt de mens over een bijzonder vermogen.

We kunnen richting geven aan onze aandacht.

Niet volledig. Niet perfect. Maar voldoende om ons leven een andere kleur te geven.

Dankbaarheid.

Verwondering.

Concentratie.

Dienstbaarheid.

Het zijn geen spectaculaire superkrachten. Toch veranderen ze vaak meer dan grote levensbeslissingen.

Misschien is geluk daarom niet iets wat je bouwt, maar iets wat verschijnt wanneer je ophoudt het middelpunt van het universum te willen zijn.

Veel spirituele tradities wijzen in elk geval in die richting.

Niet omdat zelfverloochening het doel is, maar omdat de mens verrassend vaak het gelukkigst blijkt wanneer hij even vergeet zichzelf voortdurend te analyseren.

Wanneer hij opgaat in een gesprek.

Een wandeling.

Een creatief proces.

Een geliefde.

Een kind.

Een taak die groter is dan zijn eigen belang.

Dan gebeurt er iets bijzonders. Dan verdwijnt het voortdurende rekenen.

Dan valt de innerlijke boekhouder even stil.

En precies daar verschijnt vaak datgene waar we al die tijd naar op zoek waren.

Niet als een permanente toestand, trofee, als een eindstation.

Maar als een bezoeker.

Soms voor een uur.

Soms voor een dag.

Soms voor een paar minuten op een willekeurige dinsdagmiddag.

Misschien is dat ook precies hoe geluk bedoeld is.

Niet als iets dat we bezitten. Maar als iets dat ons af en toe bezoekt terwijl we bezig zijn met iets veel belangrijkers:

een mens worden.

Een iets liefdevoller mens.

Een iets wijzer mens.

Een iets wakkerder mens.

En gek genoeg lijkt geluk juist dan steeds vaker langs te komen.