Koop nu uw eigen probleem!

De overheid als dealer van hoop

Vandaag sprak ik weer iemand die vastzat.

Niet letterlijk. Hoewel dat soms bijna makkelijker zou zijn.

Vast in schulden. Vast in leugens. Vast in schaamte. Vast in de gedachte dat die ene grote klapper alles zou oplossen.

Een gokverslaving.

Ik zie ze regelmatig in mijn werk. Jong, oud, arm, rijk, hoogopgeleid, praktisch opgeleid. Gokverslaving discrimineert niet. Het maakt geen onderscheid tussen een student, een ondernemer of een gepensioneerde.

Wat ik wél steeds zie, zijn dezelfde gevolgen.

Relaties die kapotgaan.

Huizen die verloren raken.

Depressies.

Alcoholmisbruik.

Suïcidaliteit.

Mensen die volledig klem zitten.

Na zo'n gesprek stap ik in de auto. Even mijn hoofd leegmaken.

En wat hoor ik op de radio?

"Koop nu snel je lot en maak kans op miljoenen!"

Met zo'n vrolijke stem alsof iemand gratis stroopwafels uitdeelt.

Ja hoor. Koop nu je eigen lot.

Of in sommige gevallen: uw eigen probleem.

Want hier wordt het interessant.

De Nederlandse overheid vertelt ons dagelijks hoe belangrijk preventie is. Hoe belangrijk mentale gezondheid is. Hoe belangrijk het is om verslavingen te voorkomen.

Ondertussen bezit diezelfde overheid 99 procent van de aandelen van de Nederlandse Loterij.

Even laten bezinken.

De overheid die gokverslaving moet voorkomen, verdient tegelijkertijd geld aan gokken.

Dat is ongeveer alsof de brandweer een eigen luciferfabriek begint.

"Wij steken natuurlijk alleen verantwoord brandjes aan."

In 2022 verdiende de staat ongeveer 123 miljoen euro aan de Nederlandse Loterij.

Een mooie jackpot.

Voor de staatskas dan.

Voor de mensen die ik spreek ligt de winst iets minder voor de hand. Sterker nog: daar zie ik vooral verlies.

Verlies van geld.Verlies van vertrouwen. Verlies van relaties.

Verlies van perspectief.

En natuurlijk hoor ik het tegenargument al. "Ja maar, als de overheid eigenaar is, kan ze beter toezicht houden."

Dat klinkt logisch.

Net zoals het logisch klinkt dat een slager toezicht houdt op vegetarisme.

Het probleem is namelijk dat een gokbedrijf moet groeien. Moet concurreren. Moet klanten aantrekken.

Dus krijgen we reclames.

Vrolijke reclames.

Spannende reclames.

Stoere reclames.

Met bekende sporters, influencers en BN'ers.

Reclames die vooral uitstralen dat gokken gezellig is, spannend is, kansrijk is.

Niet dat het ook kan eindigen in een scheiding, een depressie of een schuldhulpverleningstraject.

Dat verkoopt namelijk wat minder lekker.

En ondertussen stijgt het aantal Nederlanders dat gokt.

Bijna zeven op de tien Nederlanders deden het afgelopen jaar minstens één keer. De markt groeit. De omzet groeit. De winsten groeien.

En straks mogen de wachtlijsten in de ggz waarschijnlijk weer uitleggen waarom preventie zo belangrijk is.

Misschien moeten we eens naar Zweden kijken.

Daar heeft de overheid ook een grote rol, maar ligt de nadruk veel meer op het onaantrekkelijk maken van gokken in plaats van het verleidelijk verkopen ervan.

Een radicaal idee, ik weet het.

Verslaving voorkomen door minder te verleiden.

Wie had dat gedacht?

Tot die tijd blijf ik het een buiten bijzonder tafereel vinden.

's Middags luister ik naar iemand die zijn leven probeert terug te winnen van een gokverslaving.

Een uur later hoor ik op de radio:

"Mis deze kans niet!"

En dan denk ik: hier nissen we met z'n allen een heel andere kans:

De kans om eindelijk te stoppen met doen alsof gokken vooral een leuk spelletje is, terwijl een deel van de rekening uiteindelijk bij cliënten, gezinnen, hulpverleners en de ggz terechtkomt. Misschien kunnen we zorgpremies nog meer verhogen?

Maar goed. Dat is waarschijnlijk niet de jackpot waar reclame voor wordt gemaakt.

Bedankt overheid!