MDO in het verpleeghuis: van probleemparade naar betekenisvolle ontmoeting

Er is een plek waar tijd vertraagt, koffie koud wordt en woorden als “multidisciplinair” moeiteloos over tafel rollen alsof het bitterballen zijn.

Juist: het MDO. Het Multidisciplinair Overleg.

Voor sommigen een noodzakelijk kwaad, voor anderen een sport, en voor een enkeling zelfs… een roeping.

Welkom in het verpleeghuis, waar zorgplannen, behandelplannen en elektronische dossiers elkaar liefdevol (en soms licht chaotisch) omarmen.

Elk vak zijn eigen lijstjes, vinkjes en vragen. De arts heeft soms ook nog een apart dossier, de verpleegkundige een plan, en ergens daartussen zweeft de cliënt — hopelijk nog herkenbaar.

Het probleem met het probleem

Traditioneel is het MDO een soort “probleemparade”.

We beginnen bij wat er misgaat:

Mevrouw valt

Meneer eet slecht

Onbegrepen gedrag

Nachtelijke onrust

Familie ongerust

En voor je het weet zit je met acht professionals gebogen over een scherm, op zoek naar nóg een probleem dat we nog niet hadden gesignaleerd.

Het medische model is duidelijk: signaleren → analyseren → oplossen.

Prima. Maar… wat als we iets belangrijks overslaan?

Wat als de vraag niet is: “Wat is er mis?”

Maar: “Wat maakt het leven nog de moeite waard?”

Positieve gezondheidszorg: een kleine revolutie (zonder protestborden)

Positieve gezondheidszorg gooit het roer subtiel maar krachtig om. Niet de ziekte staat centraal, maar de mens. Niet de beperking, maar de betekenis.

Dus stel je voor dat je een MDO begint met:

Wie is deze cliënt eigenlijk?

(Niet: kamer 12 met decubitus, maar: voormalig bakker, liefhebber van klassieke muziek en sterke koffie.)

Wat geeft een goede dag?

(Een wandeling? Rust? Een grap? De krant op tijd?)

Wat maakt dat het leven, zelfs nu, nog waardevol is?

En ja… hoe wil iemand kijken naar het einde van het leven?

(Want ook dat hoort bij waardigheid.)

Ineens verandert de toon van het gesprek.

Van klinisch naar menselijk.

Van lijstjes naar verhalen.

En dan pas: wat staat in de weg?

Pas daarna komt de logische volgende stap:

Wat belemmert die goede dag?

Waar zit de pijn, de angst, de beperking?

Wat kunnen we doen om het nét een beetje beter te maken?

Niet alles hoeft opgelost. Echt niet.

Soms is “goed genoeg” namelijk… goed genoeg.

Het nieuwe MDO (met verrassend weinig drama)

Een MDO volgens positieve gezondheidszorg zou er zo uit kunnen zien:

1. Start met de hoopvraag

“Waar hoopt u op na dit overleg?”

(Een simpele vraag, maar goud waard.)

2. Focus op wat werkt

Wat gaat er al beter?

Waar zijn we tevreden over?

→ Doe daar vooral méér van.

3. Durf te stoppen met fixen

Als iets werkt, hoef je het niet te verbeteren.

(Serieus. Laat het gewoon even goed zijn.)

4. Als iets niet werkt: verander iets.

Maakt niet uit wat — als het maar helpt richting het doel van de cliënt.

5. Betrek wie nodig is (en niet iedereen standaard)

Niet elk probleem vraagt om zes disciplines en een PowerPoint.

6. Sluit af met een eerlijke vraag

Wanneer is het eigenlijk goed genoeg? Wanneer kunnen we stoppen met behandelen?

Taal doet ertoe (meer dan je denkt).

Woorden maken werelden.

“Niet meer angstig zijn” → lastig

“Zich vaker rustig voelen” → werkbaar

“Probleemgedrag” → afstand

“Zoekt contact op een lastige manier” → begrip

En misschien wel het belangrijkste: schrijf zo dat familie het kan lezen zonder een woordenboek én een zorgopleiding. Check desnoods even samen met naasten het verslag: 'Klopt dit zo?'

En de cliënt dan?

Die hoort er gewoon bij. Echt.

En als die aanwezig is, stel dan die ene vraag:

“Wat zou dit overleg voor u de moeite waard maken?”

En dan… stil zijn. Luisteren. Niet meteen oplossen. Soms lukt het niet meer om zichzelf te verwoorden maar dan zullen naasten dit waarschijnlijk zelf aanvullen.

Tot slot: een klein experiment

Probeer het eens. Eén MDO anders doen.

Begin niet met het probleem.

Begin met de mens.

En kijk wat er gebeurt.

Grote kans dat:

het gesprek korter wordt

de energie hoger is

en iemand aan het einde zegt:

“Hier heb ik wat aan gehad.”

En ja… dat is misschien wel het mooiste behandelresultaat dat er is.