Groen fietsen is gezond!

De elektrische fiets is misschien wel de meest Nederlandse paradox ooit. We hadden namelijk al het perfecte vervoermiddel uitgevonden.

De fiets

Geen benzine. Geen files. Geen parkeerproblemen. Bijna onverwoestbaar. Goedkoop. Stil. Gezond. En aangedreven door iets revolutionairs: je eigen benen.

Je stopte er een beetje boterham met pindakaas in……en kreeg er kilometers beweging, frisse lucht en gratis conditie voor terug.

Werkelijk briljant. Dus wat deed de mensheid?

“Weet je wat deze beweging mist? Een accu.”

Groen fietsen: nu met stekker

Ergens onderweg zijn we een fascinerende taalkronkel gaan gebruiken.

Vroeger was groen fietsen: géén motor; géén stroom; géén batterij; - gewoon trappen.

Nu is groen fietsen ineens: lithium; opladers; accurecycling; software-updates; turbo-stand; en een fiets van 4.300 euro die harder optrekt dan mijn eerste brommer.

Mijn fiets schaamt zich inmiddels

Ik fiets nog op een ouderwetse analoge fiets. Geen display. Geen eco-stand. Geen app. Geen Bluetooth. Mijn fiets heeft zelfs geen wachtwoord.

Soms moet ik bij wind tegen… zweten. Ik weet het. Middeleeuws. Afzien.

Vroeger was zo’n fiets voor scholieren, postbodes en mensen die “nog goed ter been” waren.

Nu kijken mensen bijna bezorgd naar je als je zonder accu fietst. “Gaat het wel goed met je?” “Is je batterij kapot?” “Heb je financiële problemen?”

Ik overweeg serieus om gewoon een paar Duracell-batterijen met ducttape op mijn frame te plakken. Dan hoor ik er tenminste weer bij. Misschien krijg ik zelfs subsidie. “Stimuleringsregeling circulair analoog vervoerserfgoed.”

De grote grap: we bewegen minder om gezond te blijven

Het mooie van de e-bike is dat mensen zeggen: “Maar je beweegt toch nog?”

Klopt. Net zoals je op een roltrap ook nog een beetje loopt. Een e-bike kan fantastisch zijn. Voor ouderen. Voor lange afstanden. Voor mensen die anders de auto zouden pakken. Voor woon-werkverkeer van 25 kilometer met windkracht 6 tegen.

Prima oplossing.

Alleen… daar bleef het niet bij. Want inmiddels zie je gezonde tieners en twintigers in turbo-stand 18 kilometer per uur over een vlak fietspad zweven alsof ze deelnemen aan de Tour de France, terwijl de fiets 90% van het werk doet.

Dat voel je ook terug in de cijfers. Met een gewone stadsfiets verbrandt je ongeveer 515 calorieën per uur. Een e-bike in eco-stand nog verrassend veel: zo’n 441 calorieën.

Maar zet je hem standaard op turbo? Dan zak je naar ongeveer 294 calorieën per uur.

Dat is ruim 220 calorieën minder dan gewoon fietsen. Oftewel: we hebben een apparaat uitgevonden om lichaamsbeweging te vervangen……en noemen het vervolgens een gezondheidsinnovatie.

Dat is alsof je een elektrische tandenborstel koopt die alvast voor je kauwt.

“Maar hij is duurzaam!”

Ja… relatief. Een e-bike is absoluut duurzamer dan: een auto; een scooter; een bestelbus of dagelijks met een halve ton staal naar kantoor rijden om daar acht uur achter Teams te zitten.

Maar vergeleken met een gewone fiets? Tja.

Voor die accu zijn lithium, kobalt en nikkel nodig. De productie kost energie. De levensduur is korter. De techniek veroudert sneller. En veel e-bikes halen niet eens de respectabele pensioenleeftijd van een oude Gazelle uit 1997 die nog steeds onverwoestbaar door regen en wind knarst.

De gewone fiets was al bijna perfect duurzaam. We hebben er vervolgens elektronica aan toegevoegd om minder te hoeven bewegen……en dat noemen we vooruitgang.

De mens wil vooral gemak

Dat is uiteindelijk de kern. De e-bike verkoopt niet omdat mensen zo dol zijn op duurzaamheid. Hij verkoopt omdat Nederlanders bereid zijn duizenden euro’s te betalen om wind tegen persoonlijk te beledigen.

We willen comfort. Gemak. Minder zweten. Sneller thuis.

Dat snap ik volledig. Alleen moeten we dan niet doen alsof een turbofiets met accu moreel verheven is boven iemand die zich ouderwets de brug op hijgt op een stalen barrel zonder versnellingen.

Want het is alsof de wereld zegt: “Kijk eens hoe groen ik bezig ben!”…terwijl er ondertussen vooral een hekel aan inspanning wordt geëlektrificeerd.

We zijn iets kwijtgeraakt

De gewone fiets was ooit pure Nederlandse nuchterheid: goedkoop- praktisch; gezond en efficiënt. Geen software-update nodig. Geen laadkabel. Geen accustress. Alleen jij, een ketting en de wind in je gezicht. En dat is uiteindelijk het meest duurzame wat er bestaat:

... een mens die zichzelf nog gewoon vooruit kan bewegen.