Ouderen aan het woord: een revolutionair idee

Er is een opmerkelijke ontdekking gedaan in Nederland.

Ouderen kunnen praten.

Sterker nog: ze blijken verrassend goede ideeën te hebben over... ouder worden.

Jarenlang organiseerden we congressen over ouderen. We schreven visiedocumenten, beleidsnota's, transformatieagenda's en routekaarten. We tekenden zorgpaden, maakten praatplaten en bouwden dashboards. We verzamelden indicatoren, uitkomstmaten en kwaliteitskaders.

En toen gebeurde iets ongekends. Iemand stelde een vraag aan ouderen zelf.

Een groot aantal ouderen vertelden hoe zij de zorg ervaren. Geen ingewikkelde managementtaal. Geen PowerPoint.

Gewoon mensen die leven. Mensen die afhankelijker worden. Mensen die weten hoe het voelt om 'patiënt' te zijn in plaats van professional.

Hun conclusies zijn bijna teleurstellend eenvoudig.

"Luister naar me."

"Neem de tijd."

"Kijk naar mijn situatie."

"Zorg dat de hulp thuis geregeld is voordat ik het ziekenhuis uitloop."

Dat is alles.Geen blockchain. Geen AI-oplossing. Geen disruptieve innovatie.

Gewoon... aandacht.

Het mooie is dat ouderen de zorg helemaal niet zo slecht vinden als wij soms denken.

Krantenkoppen schreeuwen dagelijks dat de zorg instort, maar veel ouderen zijn juist dankbaar.

Voor de wijkverpleegkundige die nog even blijft zitten.

Voor de huisarts die hun naam kent. Voor de buurvrouw die een pannetje soep brengt.

Deze groep mensen zijn over het algemeen realistisch. Ze weten dat zorg niet perfect is.

Maar ze voelen feilloos het verschil tussen drukte en desinteresse.

Ze begrijpen dat personeelstekorten bestaan.

Maar ze begrijpen niet waarom ze als een pakketje uit het ziekenhuis worden afgeleverd zonder dat iemand heeft gekeken of er thuis überhaupt een bed staat.

Dat is geen personeelstekort.

Dat is een tekort aan afstemming.En misschien ook wel aan gezond verstand.

Nog iets opvallends.

Vrijwel iedere oudere zegt hetzelfde: "Ik wil zo lang mogelijk thuis blijven."

Waarop de zorg vervolgens enthousiast reageert: "Geweldig! Dan regelen we dat u alles voortaan zelf moet organiseren."

Zelfstandig wonen blijkt soms verdacht veel op zelfstandig uitzoeken te lijken.

Wilt u wijkverpleging?

Bel dit nummer.

Heeft u huishoudelijke hulp nodig?

Vul dit formulier in.

Heeft u vragen? Dan verwijzen we u door naar iemand die u weer doorverwijst.

Zelfredzaamheid is een prachtig ideaal, totdat het verandert in een hindernisbaan. Misschien is dat wel de grootste les uit al die gesprekken.

Ouderen vragen helemaal niet om gouden kranen, robotbutlers of een wellnesscentrum in de achtertuin.

Ze vragen om iets wat steeds schaarser lijkt te worden.

Aandacht.

Continuïteit.

Een vertrouwd gezicht.

Duidelijke uitleg.

En iemand die even denkt: "Hoe komt deze mevrouw eigenlijk thuis?"

Laten we dus in de zorg minder praten over persoonsgerichte zorg en passende zorg...

...en vaker beginnen met een persoon.

Dus de volgende keer dat er een bijeenkomst wordt georganiseerd over de toekomst van de ouderenzorg, heb ik een 'revolutionair' voorstel.

Zet niet alleen bestuurders, beleidsmakers, managers, onderzoekers en zorgprofessionals aan tafel.

Laat ook een paar ouderen aanschuiven. .

Niet voor de opening.

Niet voor de foto.

Niet als symbolische "cliëntvertegenwoordiging".

Maar omdat zij de enige mensen in de zaal zijn die echt weten waar het over gaat.