Positieve gezondheid in een zorgland van vinkjes

Onder het motto: ‘Minder regelgekte, meer zorg’

(…maar eerst nog even dit formulier afronden voordat je verder leest)

Er was een tijd – lang, lang geleden – dat zorgverleners vooral zorg verleenden. Je sprak met mensen, luisterde, dacht mee.

Tegenwoordig begint elk goed gesprek met: “Wacht even, ik moet dit nog even registreren.”

Welkom in het zorgland waar de computer soms meer aandacht krijgt dan de cliënt.

Waar je RSI oploopt van het klikken op ‘opslaan’, en waar je na een intens gesprek denkt: mooi moment… voor 14 minuten verslaglegging in drie verschillende systemen.

En ja, we snappen allemaal hoe het zo gekomen is. Echt.

Meer regels voor betere kwaliteit.

Meer transparantie voor betere controle.

Meer digitalisering voor meer efficiëntie.

En ergens onderweg veranderde “meer” in “te veel”.

De zorgprofessional: half mens, half administratiekantoor

De moderne zorgverlener is een bijzonder wezen.

Overdag is hij empathisch, betrokken en professioneel.

Maar ’s Avonds is hij een soort boekhouder met een zorgdiploma -met wallen en vierkante oogjes..

(Voor de 40+-ers onder ons- ken je de stem van Paul Jambers nog?).

Een derde tot bijna de helft van de werktijd gaat op aan administratie.

Dubbele registraties, verplichte vragenlijsten, vinkjes die vooral lijken te bewijzen dat je iets hebt gedaan (niet dat het geholpen heeft).

En ergens daar, tussen de prestatie-indicatoren en de ‘unieke patiënt-tellingen’, zit een mens.

De mens die niet sneller gaat omdat het kwartaal bijna voorbij is.

Die niet past in één diagnose en soms gewoon tijd nodig heeft.

Lastig, hè. Mensen.

De paradox: hoe meer controle, hoe minder grip

De ironie is prachtig (als het niet zo vermoeiend was):

We willen betere zorg - dus meer meten

We meten meer - dus minder tijd voor zorg

Minder tijd - slechter contact

Slechter contact - slechtere uitkomsten

Slechtere uitkomsten - …meer meten

Welkom in de vicieuze cirkel van goedbedoelde wanhoop!

En toen kwam positieve gezondheid binnenlopen

Niet met een protocol.

Niet met een checklist.

Maar met een irritant simpele vraag:

“Wat is voor deze cliënt eigenlijk belangrijk?”

En ineens wordt het ongemakkelijk stil.

Want die vraag past niet zo lekker in een productieregistratie.

Die laat zich moeilijk vangen in 50 minuten.

En die vraagt iets gevaarlijks: denken, afstemmen, en soms… afwijken.

Genoeg geklaagd.

Tijd voor creatieve rebellie (met beleid). Want ja, het systeem verandert langzaam. Misschien. Ooit.

Maar jij zit morgen weer gewoon in je spreekkamer.

Dus wat kun je nú doen, zonder meteen ontslagen te worden of een audit-trauma op te lopen?

Hier komen wat ideeën – licht rebels, maar verrassend effectief:

1. Schrijf minder, zeg meer

Gebruik je verslaglegging als ondersteuning van het proces, niet als doel op zich.

Kort, krachtig, betekenisvol.

Of zoals een behandelaar ooit zei:

"Als ik het niet in drie zinnen kan uitleggen, snap ik het zelf nog niet."

2. De ‘één-doel’-hack

Vraag elke cliënt: “Wat wil jij dat er beter gaat?”

En laat dat leidend zijn. Niet de diagnose, niet het protocol, niet de productie-eis.

Het mooie?

Dit bespaart tijd. Want je stopt met behandelen wat niet helpt.

3. Slim schrappen (micro-schrapsessies)

Wacht niet op landelijke ‘schrapconferenties’.

Begin klein:

- Welke registraties leest niemand terug?

- Welke vragen stel je omdat het moet, niet omdat het helpt?

- Wat kun je schrappen zonder dat iemand het merkt?

Spoiler: dat is vaak meer dan je denkt.

4. Samen invullen = minder invullen

Maak administratie onderdeel van het gesprek:

“Zullen we dit samen even invullen?”

Scheelt dubbel werk, vergroot betrokkenheid en voorkomt dat je later moet gokken wat iemand bedoelde.

5. Gebruik het systeem… een beetje tegen zichzelf

Moet je registreren? Prima.

Maar registreer wat er écht toe doet:

motivatie, context en betekenis

Niet alleen: “cliënt scoort 3 op schaal X”;

Maar: “cliënt wil weer met zijn kleindochter naar de speeltuin.”

Kijk, dát is informatie.

6. Herdefinieer ‘productie’

Productie is niet: zoveel mogelijk cliënten in zo min mogelijk tijd.

Productie is:

- duurzame verandering

- minder terugval

- meer kwaliteit van leven

Langzamer werken kan dus… sneller zijn. Ja, echt.

7. Investeer in mensen, niet alleen in systemen

- Meer handen aan het bed.

- Meer activiteitenbegeleiding (of beter: dagbeleving).

- Minder focus op DSM-labels, meer op zingeving.

Want uiteindelijk is zorg geen spreadsheet. Het is contact.

Tot slot: een ongemakkelijke waarheid.

Positieve gezondheid is geen trucje en is geen methodiek die je “erbij doet”.

Het is een keuze.

Een keuze om, ondanks de regels, steeds weer terug te gaan naar de kern:

• Wat heeft deze persoon nu nodig?-

• Hoe kan ik bijdragen aan zijn dagbeleving en eigen doel?

En ja, soms betekent dat dat je nét iets minder perfect registreert. Maar wél betere zorg levert.

Dus de volgende keer dat je verdrinkt in de administratie, stel jezelf één vraag:

“Helpt dit mijn cliënt… of vooral het systeem?”

En handel daarnaar.

Een beetje.

Dat is al revolutionair genoeg.