Standje zomerstand

Ken je die plaatjes nog? Zo'n korrelige foto van een straat uit de jaren zeventig of tachtig, met de vraag: "

Stel dat je opeens weer terug bent in deze tijd. Wat zou je als eerste doen?"

Veel mensen antwoorden: "Ik zou aandelen kopen." Of: "Ik zou de uitslag van het WK voorspellen."

Ik niet.

Ik zou vooral genieten van de stilte.

Geen smartphone. Geen piepje. Geen trilletje. Geen melding dat iemand drie dorpen verderop een foto van zijn lunch heeft geplaatst. Geen app die me eraan herinnert dat ik mijn herinneringen moet bekijken.

Gewoon... leven.

Tegenwoordig begint de dag met een digitale polonaise. WhatsApp. E-mail. Nieuws. Belastingdienst. Overheidsberichten. Teams. Signal. Bank. Weerbericht. Agenda. Werkdashboard. Targets. Stappenteller. Hartslag. Slaapscore.

En als klap op de vuurpijl krijg je een melding dat je misschien eens wat minder op je telefoon moet kijken.

Bedankt, telefoon!

Ik besloot daarom deze zomer radicaal te zijn. Vakantie. Mobiel uit. Dat plan hield precies vier minuten stand.

Bij aankomst bleek de sleutel van het vakantiehuisje verdwenen. Niet kwijt. Gewoon afgeschaft. De deur ging alleen nog open met... jawel... de app. Het zwembad? App. De slagboom? App. Zelfs de kinderen kregen een digitale sleutel.

Blijkbaar kun je tegenwoordig alleen nog offline zijn als je online bent.

We noemen de smartphone een hulpmiddel, maar eerlijk gezegd begint hij steeds meer op een enkelband te lijken.

Ons brein is daar helemaal niet voor gebouwd. Duizenden jaren lang betekende een plotseling alarmsignaal maar één ding: gevaar.

Er stond waarschijnlijk een hongerige tijger tussen de struiken. Je stresssysteem schoot direct aan. Hartslag omhoog. Bloeddruk omhoog. Extra glucose. Spijsvertering uit. Immuunsysteem op een lager pitje. Alles klaar om te vechten of te vluchten.

Dat was slim. Die tijger verdween uiteindelijk weer.

Alleen onze moderne tijgers doen dat niet.

Ze wonen in onze broekzak.

Elke melding is een mini-tijger. Niet levensgevaarlijk, maar wel voldoende om ons brein telkens opnieuw op scherp te zetten. Honderden keren per dag. En ondertussen vragen we ons af waarom we moe zijn.

De Raad voor Volksgezondheid & Samenleving noemt dit treffend een hypernerveuze samenleving.

Een maatschappij waarin alles sneller moet, beter moet, efficiënter moet en waarin we vooral denken dat het probleem bij onszelf ligt.

Voel je je opgejaagd?

Hier, volg een mindfulness-app.

Heb je stress?

Doe een ademhalingsoefening.

Burn-out?

Neem een online cursus

veerkracht.

Het voelt een beetje alsof iemand voortdurend het gaspedaal indrukt en je vervolgens een workshop zuinig remmen aanbiedt.

Misschien ligt het probleem niet alleen in onze weerbaarheid.

Misschien is de samenleving zelf gewoon veel te druk geworden.

Misschien is verveling wel gezond.

Misschien hoeven kinderen niet ieder vrij uurtje "ontwikkeld" te worden.

Misschien hoeft niet elke minuut productief te zijn.

Misschien mogen we weer eens doelloos voor ons uit staren zonder dat een horloge vraagt of we soms vergeten zijn te bewegen. Dat zou pas vooruitgang zijn.

Dus deze zomer zet ik mezelf op zomerstand.

Niet vliegtuigstand.

Zomerstand.

Langzamer lopen.

Langzamer denken.

Minder meldingen.

Meer stilte.

Meer echte gesprekken.

Meer kijken naar wolken die geen notificaties sturen.

En als iemand me zoekt?

Dan ben ik waarschijnlijk bezig met iets dat tegenwoordig bijna revolutionair is geworden.

Even helemaal niets.