Wonderen zijn de wereld nog niet uit
- René den Haan
- 4 apr
- 3 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 20 mei
Het wonder van positieve gezondheid (spoiler: geen toverstaf nodig)
Stel je voor... je komt bij een professional met een probleem.
Je verwacht een analyse, een diagnose, misschien een ingewikkeld stappenplan.
En dan krijg je deze vraag:
“Waar hoopt u op?”
Stilte.
Licht paniek.
Kortsluiting in het brein.
Want, tja: we zijn heel goed in vertellen wat er mis is.
Maar zodra iemand vraagt wat we willen in plaats daarvan… wordt het ineens ongemakkelijk stil.
Welkom bij het wonder van positieve gezondheid.
En nee: dat wonder heeft niets te maken met zweverig gedoe of lavendelolie.. Het zit ‘m in iets veel simpeler – en veel lastigers: weten waar je naartoe wilt.
Probleem: helder.
Doel: ehhh…
De meeste gesprekken in de zorg beginnen zo:
“Ik ben moe.”
“Ik voel me somber.”
“Ik heb overal last van.”
Duidelijk. Herkenbaar. Menselijk.
Maar oplossingsgericht werken doet iets irritants (maar briljants): het draait de vraag om.
Niet: “Wat is er mis?”
Maar: “Wat wilt u ervoor in de plaats?”
En dan gebeurt het.
Mensen gaan nadenken. Echt nadenken.
Niet over klachten of mislukkingen, maar over:
rust, plezier en betekenis.
Weer vissen, biljarten of gewoon met rust gelaten worden (ook een legitiem doel).
De videoband (youtube filmpje) van je toekomst
Een mooie truc uit de oplossingsgerichte hoek:
“Stel, we maken een video van uw leven waarin het beter gaat… wat zien we dan anders?”
Niet: “Ik voel me beter” (lekker vaag)
Maar:
“Ik zit weer buiten met een hengel”
“Ik bel een vriend”
“Ik zeg iets terug in plaats van te zwijgen”
Dat is het verschil tussen: denken en zien.
En je brein houdt van zien. Daar gebeurt verandering.
De wondervraag (ja, hij is een beetje vreemd)
Dan komt ‘ie. De vraag waar sommige professionals licht ongemakkelijk van worden:
“Stel dat er vannacht een wonder gebeurt…”
Ja ja, we weten het. We zijn nuchter. We geloven niet in sprookjes. We wonen in Nederland.
Maar toch… deze vraag doet iets magisch. Want ineens:
denk je niet meer in beperkingen - maar in mogelijkheden en vooral: in gedrag.
Niet: “ik ben minder boos”
Maar: “ik zeg wat ik denk”
Niet: “ik ben minder somber”
Maar: “ik sta op en ga naar buiten”
En dát is waar verandering begint.
“Maar ik geloof niet in wonderen”
Geen probleem.Dan doen we gewoon een Hollandse versie:
“Stel dat morgen je probleem weg is. Gewoon. Zonder gedoe. Wat is er anders?”
Of nog nuchterder:
“Hoe ziet een ideale dag eruit?”
Kijk. Geen magie. Gewoon een goed gesprek. Maar stiekem gebeurt er precies hetzelfde.
Kleine stapjes zijn geen zwakte (maar strategie)
We hebben de neiging om groot te denken:
“Ik wil weer de oude worden”
“Alles moet anders”
Klinkt ambitieus. Is vaak verlammend.
Positieve gezondheid denkt anders: hoop is geen berg verzetten- hoop is één steen tegelijk.
Dus:
van 3 naar 4 op een schaal
één keer je mond open doen
één keer wél naar buiten
Klein? Ja. Krachtig? Absoluut.
Doel vs. middel (of: Rome en de route ernaartoe)
Hier gaat het vaak mis.
Mensen zeggen:
“Ik wil assertiever worden”
“Ik wil mijn verleden verwerken”
“Ik wil inzicht”
Klinkt goed. Maar dit zijn… middelen.
De echte vraag is:
“Welk verschil maakt dat?”
Oftewel: “Wat gebeurt er in jouw leven als dat lukt?”
Dán zie je Rome.
Niet de route. Niet de navigatie. Maar de bestemming.
En pas als je weet waar Rome ligt… heeft het zin om een route te plannen.
Een parkiet als spiegel
Soms zit wijsheid in onverwachte hoeken.
Zoals die vrouw die merkte hoe het met haar ging… aan haar parkiet.
Onrustig? → parkiet op schoot, kopjes geven
Rustig? → parkiet fluitend op de kooi
Misschien is dat wel de meest eerlijke feedback die je kunt krijgen.
Geen oordeel. Geen diagnose. Gewoon gedrag.
Misschien moeten we allemaal een parkiet, of op z’n minst iemand die ons zo goed spiegelt.
Het echte wonder
Het wonder van positieve gezondheid is niet dat problemen verdwijnen.
Het wonder is dat mensen:
weer richting voelen, weer regie ervaren en weer iets hebben om naar uit te kijken.
En soms leidt dat tot verrassende keuzes. Zoals stoppen met behandelingen.
Of juist weer beginnen met leven.
Tot slot (met een knipoog)
We zoeken in de zorg vaak naar grote oplossingen.
Nieuwe methodes. Nieuwe interventies. Nieuwe protocollen.
Maar misschien zit het grootste wonder wel in een simpele vraag:
“Waar hoopt u op?”
En dan… even stil zijn.
Want ergens in dat antwoord
zit meestal al een stukje van de oplossing verstopt.
Opmerkingen